«چیلله گئجه‌سی» از رسوم بسیار کهن در آذربایجان 

«چیلله» یک کلمه تورکی است به معنای نهایت کشیدگی به کنار و این شب به خاطر کشیدگی یعنی طولانی بودن آن بدین صورت نامگذاری شده است.

به گزارش یول‌پرس جشنواره «چیلله گئجه سی» که به مناسبت طولانی ترین شب سال در اورمیه برای دومین بار برگزار می شود، سال گذشته با استقبال بسیار خوب مردم مواجه شد.
«چیلله» یک کلمه تورکی است به معنای نهایت کشیدگی به کنار و این شب به خاطر کشیدگی یعنی طولانی بودن آن بدین صورت نامگذاری شده است.

قدیم ها با رسیدن چیلله شور و شوقی بسیار متفاوت تر از امروز در بین مردم پدید می آمد این روز در ایران و بخصوص در میان ترکان روز خاصی قلمداد می شود.
مادر بزرگ ها تعریف می کنند که در این شب طولانی همه به خانه بزرگ ترهای فامیل رفته و دور کرسی ها می نشستند و به قصه های کهنسالان که پر از پند و اندرز در قالب شعر و روایت بود گوش می دادند.
در شب چیلله از میهمان ها و اهالی خانه با «شب چره» که شامل گردو، کشمش، سنجد، بادام و میوه های خشک و لواشک است در کنار هندوانه هایی که از تابستان در آب انبارها و کاهدان ها نگه داشته بودند، پذیرایی می کردند.
شب چیلله در واقع پایان پاییز و شروع زمستان و سرمای سخت در مناطق آذربایجان است که به خاطر بارش خیر و برکت از آسمان بسیار خجسته است و با جشن و پایکوبی به استقبال زمستان برفی می رند.
چیلله که جمعا ۶۰ روز است ۴۰ روز چله بزرگ «بؤیوک چیلله» و ۲۰ روز چله کوچک «کیچیک چیلله» البته بعد از بؤیوک چیلله و کیچیک چیلله ،« قاری ننه چیلله سی» هم از( اول اسفند تا ۱۰ اسفند) ادامه می یابد و بعد از آن بایرام آیی شروع می شود.
اکثر مردم آذربایجان در شب یلدا «چیلله قارپیزی» هندوانه شب یلدا می‌خورند و معتقدند با خوردن هندوانه، لرز و سوز سرما به تنشان تاثیر نداشته و اصلا سرمای زمستان را حس نمی‌کنند.
در بیشتر شهرها و روستاهای آذربایجان غربی رسم بر این است که کسانی که نامزد هستند در دوران نامزدی در این شب برای نامزدهای خود « خونچا » می‌فرستند و اقوام در هر چه بهتربودن این خونچا ها کمک می‌کنند.
محتویات خونچا ها عبارتند از شیرینی ، پرتقال ، سیب ، انار، هندوانه ، آیینه و پارچه که با پولک و تور تزیین می‌شود و هنگام غروب ،زنان فامیل هدایایی به رسم یاری به منزل داماد آورده و به جشن و پایکوبی می‌پردازند.
سپس طبق‌های آماده همان «خونچاها» را بر سر افرادی که معین شده قرار داده و روانه خانه عروس می‌کنند و مادر عروس پس از تحویل طبق‌ها، هدایای مانند پول، شیرینی، جوراب و دستمال به آنها می‌دهد.
علی وقاری، مدیر عامل سازمان فرهنگی و ورزشی شهرداری اورمیه، گفت: دومین جشنواره «چیلله گئجه‌سی» به همت شهرداری برگزار می شود که تا امروز با استقبال خوب مردم مواجه بوده و پیشبینی میکنیم که در زمان برگزاری نیز یک جشنواره بسیار با شکوه باشد.
وی ادامه داد: این جشنواره با هدف آشنایی با سنت و آداب و رسوم نیاکان و رسوم منطقه برگزار می شود تا اجازه ندهیم گرد و غبار فراموشی و زندگی مدرن و آهنی این آداب کهنه، قدیمی و ریشه دار را از فرهنگ مردم پاک کنند.
این مسئول خاطرنشان کرد: تمام مردم با فرهنگ خود بقا یافته و ماندگار می شوند و نباید اجازه دهیم سنت های قدیمی به باد فراموشی سپرده شوند.
گفتنی است، در کنار این جشنواره اقلام شب چله، برگزاری غرفه‌های صنایع دستی و غذاهای خانگی، مسابقه بزرگ آشپزی همچون کوفته، خاگینه و خشیل نیز ارائه میشود که به برگزیدگان جوایزی به رسم یاد بود اهدا خواهد شد.