اندیرگان قیزیل معدنایله ایلگیلی بو گون لر تهلیکه لی خبرلر ائشیدیلیر
اندیرگان قیزیل معدنایله ایلگیلی بو گون لر تهلیکه لی خبرلر ائشیدیلیر
(مسمومیت با سیانور در معدن طلای اندریان)

دورنانیوز آراشدیریر: گئچدییمیز گونلرده مجازی فضادا اندیرگان قیزیل معدنایله ایلگیلی خبرلر یاییلماغا باشلادی. خبرلرده معدنده سیانور قوللانیلماسیلا ایلگیلی هابئله سیانورون دوغادا یاییلماسی سونونجو حئیوانلارین شوبههلی اؤلومو همده ایکی معدن ایشچیسینین مسمومیتی ایددیعا ائدیلمیشدیر. بو موضوعایله ایلگیلی بؤلگه اهالیسیایله بیر دانیشیق آپارماغا قرار وئردیردیک. اهالی ایستهیی اوزره بو مصاحیبهده آد چکیلمیهجکدیر.
۱. لوطفا کندینیزی هابئله کندینیزده اولان معدنی اوخوجولاریمیزا تانیدین؟
بو کند ورزقان شهرینین خاروانا بخشینه تابع اندیرگان کندیدیر. سونرالار آدین دیشهرهک تابلودا اندریان یازیلیبدیر.
معدن: اندیرگاندا اولان قیزیل معدنیدیر. ۸۰۰ میتیر ازاد سولاردان اوستهدیر. اوردا احداث اولان کرخانادا اندیرگان کندینین اوست طرفیندهدیر. او کرخانادا سیانور ماده آدلی بیر ماده قوللانیریلیر. او ماده آزاد هاوادا ایشلهندیی اوچون یئل او مادهنی هاوادا ساووراراق منطقهیه یاییلیر. بیر یاندان دا یئرآلتینا سیزاراق ییرآلتی سولارینا قاریشیر بو دورومدا بؤلگهنین گلجهیین خطرله اوز-اوزه گتیریر. یاییلان عکسلرده ، فیلملرده گؤردویونوز کیمی اوردا یاشایان جانلیلار،قوشلار، حئیوانلار او سولاردان ایچهرک اؤلورلر.
۲. سیز او بؤلگهنین یئرلیسی اولاراق معدن یولا دوشندن سونرا بؤلگهنین محیط زیستینیده هانسی دیشیکلیکلر اوز وئریب؟
کندده اولان داغ، دوعال گؤزللیی آرادان گئدیب اونونلا بیرگه او داغلاردا اولان بیرینجی درجهلی اوتلاقلار آرادان گئدیب. او داغین گوجلو توپراغی واریدی تماما آرادان گئدیب. ایندی گلیبلر او داغدا یوللار، ترانشلار ووروبلار دآغی حفاری ائتمک اوچون نومونه گؤتورسونلر، داغین شیبی چوخ اولدوغو اوچون ۵۰۰-۶۰۰ مئتر یئرده ۱۰۰۰مئتیر حودودوندا داش تورپاق تؤکهرک اوردا تماما اوت علفلر آردان گئدرهک بؤلگهده حئیوانچیلیق صنعتیده آرادان گئدیب. بونلار یالنیز مسالهنین گؤرونن طرفیدیر.
کندلیلرین اولان عرفی حق و حقوقلار بوگونه قدر منطقه جمعیتینه وئریلمهییبدیر. بو گونه قدرده موفق اولانمامیشیق بو مسالهدن جواب آلاق.
۳. او معدن ایندی هانسی قوروم قورولوش یا خصوصی شیرکت یا شیرکتلر طرفیندن ایداره اولونور؟
آنا شیرکت بیر روسی شیرکتدیر، ۹۰درص سرمایه یاتیریمی او شیرکته عایددیر. قالان ۱۰درصد ایرانلی شیرکته عایددیر. ایرانلی شیرکتین مودویریتی مهندس سید حسن هاشمی فرهمنددیر. بو گونه قدر یالنیز اؤلکهنین محیط زیست سازمانی معدنین قانونسوز ایشلهرینین قاباغیندا دایاناراق ایلک گوندن اعلام ائدیبلر حال حاضیردا چالیشان کرخانان اوردا قورولماسین. اما معدن مسئوللاری او اویاریلارا باخمایاراقکرخانانی اوردا قوروبلار. تونون اوچونده محیط زیست سازمانیبو معدنه مجوز وئرمهییبدیر. او شیرکتدن ایستهییب تولید سیستمین دییشسینلر. یانی تولید سیستمینده سیانور یئرینه بیر آیری خطرسیز ماده ایستیخراجدا ایشلهدیلسین.یادا کرخانانین یئرین دیشیب بیر آیری خطرسیز بؤلگهیه داشینسین.
۴. معدنین سیانور قوللانما خبری فضای مجازیده یایلاندان سونرا آیا مسئوللاردان کندینیزده اولان شورا یا دهیارلار تماس توتوبلار یا یوخ؟ موضوع ایله ایلگیلی آچیقلاما وئریبلرمی؟
یوخ. بوگونه قدر نه تماس توتوبلار نه کنده گلن اولوب. یالنیز بیر اکیب بهداشت محیطدن گؤندرمیشدیلر اونلاردا گلیب معدنه گئدیبلر اوردو اولان ذدورومو یاخیندان گؤرسونلر. بوقدر
۵. او کندده یا بؤلگهده اولان اهالی بوگونه قدر دولتی اورگانلاردان بو مسئلهنین آردین توتوبسوزمو؟
بلی،چوخ. بیز دالیسین توتموشوق. سانیرام ۹۰ینجی ایلیدی اهالی گئدیب معدنده اعتراض ائدیب معدنین ایشین دایاندیردیلار.او تاریخ دن داواملی اولاراق ایلگیلی سازمانلارا نامه یازیلیب، بیت رهبری دفتر ریاست جمهوری، بازرسی کل کشور،… یانی بوتون ایلگیلی نهادلارا کی دوشونوردوک مکتوب شکلینده مکاتیبه ائتمیشیک. آما یئنهده بو قونودادا سونوج آلا بیلمهمیشیک. معدنده اؤز ایشیندهدیر ، هلهده کیمسه جواب وئرمیرلر. یالنیز محیط زیست سازمانی اونلارین قاباغیندا دایانیب اودا تکدیر قالیبدیر.
۶. سیز او مکاتیبتدان الینیزده سند، مدرک وارمی بو دئدیکلرینیزی تصدیقلهسین؟
بلی. بوتون نهادلارلا اولان مکاتیبات بیر (کپیسی) بیزدهدیر.
۷. ایندی اهالینین عمومی ایستهیی نهدیر؟ آیا او کرخانانین باغلنیلماسین ایستهییرلر یا باشقا بی شئی؟
بیز دئمیریک معدن تعطیل اولسون، بیز دئییریک وئریلن بو ایلاهی نعمتین ایستیفادهسی بؤلگه اهالیسینین یاشامینی تهلوکهیه سالماسین. بوردا ایشلهدیلن یول-یؤندمیانی سیانور ان راحات هابئله ان اوجوز یوللاردیر قیزیل ایستیخراجی اوچون، اونا گؤره بونلار تئز او قیزیللارا ال تاپماق اوچون بو یولو قوللانیرلار. بو ایمکان وار آیری یول-یؤندهمده فایدالانیب محیطی زیست خطری اولمادان راحات ایشلرینه داوام ائتسینلر.یانی ایستاندارد یوللارلا.
۸. الا اوردا اولا زیست محیطی مسالهدن نئچه کند تاثیر آلیر؟
گونه گیروه(آدین جوانان گروه ائلهییبلر)، آستارغان،ایری،ورکش،عظیم آباد،مشاهیر،جئیوان، مووهری(میوهرود)، اندیرگان(اندریان) بو کندلر کرخانانین ۵-۶ کیلومتر شعاسیندا اولان کندلردیر.
۹. سیز یاشادیغینیز اندیرگان کندی همده او دؤرهده اولان کندلرین جمعیت سایسی نهقدردیر؟
اندیرگان جمعیتی حودودا ۱۳۵۰ نفردیر. اوبیر کندلرده حودودا۸۰۰،۵۰۰،۳۰۰،… نفر تفریبا جمعا ۲۵۰۰-۳۰۰۰ نفر جمعیت بو کرخانانین ۵-۶ کیلومتر شعاسیندا یاشاییرلار.
۱۰. سیزین مسئوللاردان،نهادلاردان بو مسئلهده حق رسیدگی وارلاریدی ایستهیینیز نهلردیر؟
بیزیم معدنین ایشلهتیلمهسیلن موشکولوموز یوخدور. یالنیز بوردا قوللانیلان ماده ایله سورونوموز وار. نئجه کی محیط زیست سازمانی اعلام ائدیب بو ماده خطرلیدیر. بیزیم ایستهییمیز بو خطرلی ماده منطقهده ایشلهدیلمهسین.
۱۱. خبرلرده ایکی نفر چالیشانلارینین مسمومیت ایله ایلگیلی خبر یاییلمیشدیر ، ایندی او ایکی نفرین دورومو نئجهدیر؟
او بیمارییتاندا اولان ایکی نفر مرخص اولوبلار آما معده بولانتیلاری داوام ائدیر. ۲۰ گون اؤ نجهده معدنین آزمایشگاهیندا چالیشان بیر خانیم مسموم اولموشدو اودا بیماریستانا آپاریلمیشدی.
دورنانیوز: دورنا نیوز عایلهسی اولاراق سیزدن بو مصاحیبهیه قاتیلدیغینیز اوچون تشککور ائدیریک، بیزده چالیشاجاغیز الیمیزدن گلن قدر سیزین هابئله اهالینین سؤزلرین مسئوللارین قولاغلارینا چاتدیراق.
یئرلی اهالی:بیزده سیزین الینیزدن قلمیزدن اؤپوروک، بیزیم سسیمیز اولدوغونوز اوچون.
دوزه نله ین: جلیل تاری
اسید سیاندریک و سیانورها دستهای از نیتریلها هستند که از نظر شیمیایی جزء هیدروکربنهای ازتدار با فرمول R- CN هستند که عامل CN آنها به شدت سمی است و موجب خفگی نسجی میشود.
قاراداغ ( قارا + داغ ) سؤزونده "قارا" رنگ آنلامیندا یوخ بلکه بؤیوک و گئنیش آنلامیندادیر. قاراداغ ماحالی گونئی آزربایجاندا، دوغو آزربایجان ایالتینین قوزئیینده یئر آلان بؤیوک بیر اراضی دیر. قاراداغ قوزئیدن آراز چایینا گونئیدن تبریز شهرینین یاخینلیغینادک، دوغودان اردبیل ایالتینه و باتیدان جولفایا محدود اولور. قارداغ ماحالی اسکی زامانلاردا 18 یئره بؤلونموشدور :